Historia korekcji wad wzroku: część 2.
Wczesna produkcja
Pierwsze okulary, we współczesnym tego słowa znaczeniu pojawiły się we
Włoszech w marcu 1317r i były nazywane „oglarios de vitro”.
Dwa freski malowane w 1352r przez Tommaso da Modena w kościele Św.
Mikołaja w Treviso stanowią pierwsze ikonograficzne dowody na
istnienie okularów. Jeden z nich przedstawia Kardynała Mikołaja z
Rouen zajętego czytaniem z pomocą soczewki. Wydaje się, że okulary
powstały w wyniku połączenia dwóch soczewek służących do czytania za
pomocą szpilki. Fakt, że Wenecja oddalona jest tylko o kilka mil
potwierdza teorię, według której to właśnie tam należy szukać źródeł
powstania okularów.
Rozpowszechnianie się okularów było jak koło napędowe dla przemysłu,
który rozwija się do dnia dzisiejszego i który, już wówczas był w
stanie wyprodukować imponującą jak na owe czasy ilość okularów.
Potwierdzają to dwa listy: pierwszy pisany przez Francesco Sforza,
datowany na 21 października, 1462r, a drugi pisany przez jego syna
Galeazzo Maria z datą 1466r. Adresowane są do ambasadora Księstwa
Mediolanu w Tuscanii i zawierają zamówienie na 80 par okularów,
zarówno „apti et convenienti ad la vista longa, zoẽ da zovene” (do
dali, dla młodszych osób) jak i „convenienti ad la vista curta, zoẽ da
vechy” (odpowiednie do patrzenia z bliska, dla osób starszych). Jak
wskazują na to listy, już wtedy wiedziano, że prezbiopia jest wadą
związaną z wiekiem a miopia dotyczy zazwyczaj osób młodszych.
Rynek okularowy rozwijał się już pod koniec XV wieku, do czego
przyczynili się także skrybowie, którzy godzinami musieli pracować
przepisując manuskrypty świętych ksiąg.
Rosnący popyt
Kolejnym czynnikiem, który przyczynił się do rozpowszechnienia
okularów w całej Europie był fakt wynalezienia druku, około roku 1450,
ponieważ właśnie wtedy pojawiła się oczywista konieczność radzenia
sobie z coraz mniejsza czcionką.
W tym czasie okulary składały się z dwu soczewek osadzonych w
obręczach z metalu, skóry, rogu, kości lub drewna za pomocą szpilki
przy uchwytach. Podczas czytania trzymano je jedną ręką przed oczami,
gdyż jeszcze wtedy nie było zwyczaju noszenia ich stale. Soczewki
połączone były ze sobą formą mostka lub zawiasu.
Chińczycy robili oprawki ze skorupy żółwia, wierząc, że przyniesie to
noszącemu je szczęście.
Oczywiście trudno było się spodziewać, że tak zrobione soczewki będą
się trzymać stabilnie na nosie. Dopiero dużo później zmieniono mostek
łączący soczewki na coś znacznie bardziej elastycznego, jak na
przykład w „łukowatych” okularach noszonych w XVII i XVIII wieku.
Ciekawe, że zauszniki pojawiły się dopiero po ponad 350 latach od
wejścia okularów w użycie. Pomysłodawcą był Edward Scarlett, który w
latach 1720-1730 udoskonalił okulary wyposażając je w sztywne pręciki
zakończone dużymi pierścieniami przylegającymi do skroni. Te pierwsze
modele stały się punktem wyjścia dla różnych projektów, jaki możemy
zobaczyć i dziś.
W roku 1800 moda faworyzowała binokle (pince-nez), składające się z
owalnych soczewek połączonych ze sobą zaciskiem, który sprawiał, że
utrzymywały się na nosie. Pierścień w dolnej części ramki pozwalał na
przyczepienie za pomocą łańcuszka binokli do frak. Na noc soczewki
musiały być składane jedna na drugą, po to aby wzmocnić siłę zacisku,
który miał tendencję do rozprostowywania się.
W tym samym okresie w modzie były też monokle. Tworzyła je jedna
soczewka, którą umieszczało się między kością policzkową a brwią.
Kolejny model, specjalnie przeznaczony dla kobiet to face-a-main,
które zamiast umieszczać na nosie trzymało się za formę rączki, która
mogła być różnej długości.
Między końcem XIX a początkiem XX wieku okulary ulegały dalszym
przemianom, po to aby sprostać wymaganiom sportowców lub robotników
przemysłowych. Noszone wówczas przez pilotów i kierowców gogle to
przodkowie współczesnych i nowoczesnych gogli narciarskich.
Wiek XX to czas ogromnego wzrostu zapotrzebowania na okulary –
produktu, który przez stulecia ewolucji materiałów, kształtów i modeli
nigdy nie przestał spełniać swej zasadniczej roli, jaką jest
sprawienie, że widzimy lepiej.
Historia korekcji wad wzroku - część 1 »
|
|
|
|
